fbpx

6 czynników które zrobią z ciebie mentalnego Herkulesa

 

CZYM JEST ODPORNOŚĆ PSYCHICZNA?

 

Zanim przejdziemy do sedna przedstawię ci dwie sylwetki, a ty postarasz się odpowiedzieć, którą z nich charakteryzuje odporność psychiczna.

 

       Janek nigdy nie bał się bójek. Mówili o nim, że jest rozbójnikiem, ale on twierdził, że jest adwokatem i pomaga słabszym. Miał sznyty na rękach, powykrzywiany nos i braki w uzębieniu. Uprawiał uliczne KSW i mówił młodszym, że mają wpadać na pełnej kurwie. Zajmował się handlem towarem sypkim i palonym. Był zadowolony z życia i wg. niego nie miał większych problemów. Janek wbrew pozorom nie wychował się w patologicznej dzielnicy. Nie musiał walczyć o przeżycie. Po prostu jakoś tak wychodziło, że do mieszkania ciągle pukał a to ćpun, a to policja. Janek miał podstawowe wykształcenie, umiejętności budowlane i kiedyś przeczytany komiks Kaczora Donalda… I to byłoby tyle i można by wpisać w jego CV. Ale Janek się tym nie przejmował, ponieważ jak mantrę powtarzał, że w tym kraju wykształcenie nic nie zmienia. Którejś nocy wdał się w bójkę z kimś kto okazał się bardziej popaprany od niego. Po ciosie w podbródek mózg postanowił zgasić światło.

 

       Krystyna, 54 lata, szatniarka w publicznej szkole podstawowej. Na śniadanie zazwyczaj salceson – bo najtańszy, a na obiad schabowy – bo popularny. Ma syna i marzenie – wychowanie potomka na kogoś. Do końca nie wie co dokładnie oznacza ten ktoś – może lekarz, może prawnik, ale wie jedno – syn w przyszłości nie będzie zmywał zaplutych posadzek podstawówek ani nasłuchiwał jęków pani dyrektor. Krystyna zarabia cienko, ma problemy ze stawami i komornikiem. Ale radzi sobie z życiem. Na tyle by czasem powiedzieć sobie w duchu, że jest szczęśliwa. Wierzy, że problemy są przejściowe i jakoś się to wszystko ułoży.

 

Która z tych osób jest odporna psychicznie?

       Pewnie czytając historie wydaje ci się, że to Janek jest odporny psychicznie. Nic bardziej mylnego. Z definicji psychologicznej, to Krystyna spod dwójki charakteryzuje się odpornością na stres. Dlaczego? By mówić o kimś, że ma twardą psyche, trzeba być zdrowym i postrzegać sytuację jako trudną. Janek wiedział, że czegoś w życiu mu brakuje, ale nie wiedział, że jaj – tych w mózgu, odpowiedzialnych za strach. Taki wynik otrzymał po ostatniej wizycie na pogotowiu. Był przekonany, że brak lęku jest czymś normalnym, dopóki nie dowiedział się, że ciało migdałowate nie funkcjonuje prawidłowo. Jeżeli kiedykolwiek czytałeś wywiady lub zaobserwowałeś ludzi jak wyglądają po wojnie zauważyłeś jak silne emocje wzbudza to u żołnierzy. Poniżej zdjęcia żołnierzy przed, w trakcie i po udziale w operacjach wojskowych w Afganistanie.

Jeżeli u tych ludzi wojna wzbudzałaby tyle emocji, co skrobanie ziemniaków, to nie jest to odporność psychiczna, a patologia psychiczna. O odporności mówimy tylko gdy odczuwamy emocje (na względnie słabym poziomie), postrzegamy sytuację jako trudną, a mimo to działamy. Więc kiedy patrzysz z podziwem na kogoś kto ma wyjebane, to on ma wyjebane, a nie jest odporny psychicznie. Krystyna stresuje się następnymi dniami, ale ten strach jej nie paraliżuje, a powoduje działanie i chęć pomocy innym.

Jeżeli martwi się nie żywią, to dlaczego żywi się martwią?

OD CZEGO ZALEŻY ODPORNOŚĆ PSYCHICZNA?

 

Występują dwa fundamenty odporności psychicznej:

  1. właściwości układu nerwowego
  2. postrzeganie siebie w sytuacji trudnej

Od pierwszego elementu zależy to w jakim natężeniu i jak długo utrzymuje się w nas jakiś stan emocjonalny. Temperament to wręcz synonim słowa emocja. Jedne osoby są bardziej wrażliwe od innych, ale z drugiej strony widzą więcej. Ciężko o wpływ na nasz układ nerwowy, dlatego skupmy się na osobowości. Poniżej 6 cech ludzi będących odpornym psychicznie.

Odporność na stres po­lega na zdolności do zorganizowanego funkcjonowania, mimo podniecenia emocjonalnego

Wiara w powodzenie

       Podstawą radzenia sobie ze stresem jest wiara we własne siły. Gdyby ktoś do ciebie podszedł i powiedział, że jeśli nie wygrasz Tuor de France, to dokonasz żywota, to ze świadomością braku umiejętności zmęczysz się zanim wsiądziesz na rower. To wtedy mówi się, że strach paraliżuje. Taki mechanizm wykorzystywał mój wykładowca gdy przychodziło do kolokwium ustnego – oblewał tych, którzy się bali bo wychodził z założenia, że jeżeli studenci mają pełne gacie to pewnie zamiast kuć do jego arcydzieła zwanego egzaminem, uczyli się gatunków piwa. Innymi słowy, wraz ze wzrostem wiary spada poziom lęku przed wykonaniem tego zadania.

 

Posiadanie idei wiodącej

       Krysia w życiu ma cel. To co trzyma ją na duchu to wizja syna w białym fartuchu ze stetoskopem na szyi. Wszystko może się psuć, chrzanić, ale jeżeli wierzy w powodzenie nadrzędnego celu, wtedy doznane porażki w innych dziedzinach przestają mieć znaczenie. Idea wiodąca musi być jak kompas. To jest coś, co cię w życiu prowadzi i nadaje kierunek. Często gdy nie wie się jak powinno się w życiu postąpić to właśnie po odpowiedź sięga się do swojej misji życiowej. To nie musi być coś prospołecznego, ani turbo ambitnego – nie musisz pomagać biednym, ani stworzyć drugiego iPhona. To powinno być bardzo twojego i indywidualnego. Taką ideą może być kulturystyka, nauka, muzyka. Więc jeżeli trening stawiasz na pierwszym miejscu w swoim planie, nie pizza czy cola, a ryż i tylko sola – to jest to twoja idea dominująca.

 

Myślenie zadaniowe

       Kiedyś usłyszałem, że w głowie możemy mieć tylko jedną myśl. W sytuacjach stresowych z pewnością jest to prawda – możemy się skupić na emocjach albo na zadaniu. Czasem zdarza się, że zadanie może rozciągać się w czasie i w dodatku powodować ogromny stres. Takie stresory są najtrudniejsze bo wymagają bycia na pełnych obrotach przez cały czas. Podzielenie dużego celu na mniejsze etapy ułatwia poradzenie sobie z tym wyzwaniem.

 

Konstruktywne schematy poznawcze

      Każdy z nas posiada mentalną mapę świata. Ta mapa określa nasz sposób myślenia o świecie. Nie lubimy Niemców, bo rozpętali drugą wojnę światową, żydów, bo są roszczeniowi, muzułmanów, bo mają bomby i ruskich, bo są wieśniakami. Każdy stereotyp został zbudowany na fragmentarycznej informacji (prawdą jest, że żaden europejczyk nie wywalił się w powietrze, ale również prawdą jest, że nie każdy arab to terrorysta). Bazując na tym co wiemy i to zniekształcając, tworzymy w głowie quasi rzeczywistość, w którą wierzymy. Tak się „rodzą” nie tylko politycy, ale wszyscy wokół. Dlatego tak ważne jest by dzieciom przekazywać te przekonania dzięki którym, ich mapa będzie łatwiejsza, bardziej elastyczna niż kogoś kto ciągle słyszał, żeby nie dotykał, bo zepsuje.

Jakie są to konstruktywne przekonania?

       Prawdopodobnie jest za późno, żebyś złożył papiery do NASA, albo żebyś został olimpijczykiem. Również nie możesz twierdzić, że jesteś super atrakcyjny, bo zawsze znajdą się osoby ładniejsze. Do niektórych umiejętności, szczególnie by być na światowym poziomie, trzeba mieć nie mniej utalentowanych przodków. Ale zwróć uwagę, że:

  • Wszystkiego można się w życiu nauczyć
  • Jesteś w stanie zwrócić uwagę każdej osoby
  • Nie jesteś we wszystkim najlepszy, ale jest coś w czym możesz być (lub jesteś)
  • Każdy z nas ma identyczne potrzeby

Stojąc w korku, przyglądając się na ewidentnie zrezygnowanych robotników niepotrafiącymi uporać się z zepsutą kanalizacją jeden z nich powiedział: „kurwa, my tu męczymy się z jakąś rurą a ludzie na księżyc latają”. Takich przekonań życzę każdemu 😀

 

Przewaga regulacji prospołecznej nad egocentryczną

       W książce Briana Tracy, Plan lotu przeczytałem, że jeżeli tworzysz wartość dodaną dla innych ludzi – pomagasz im, wykazujesz się empatią i zrozumieniem, to zasługujesz na wszystko co masz w życiu. Jako zdrowy sceptyk ciężko przyjąć mi aż tak pozytywne nastawienie, niemniej jendak, to reakcja innych ludzi na twoje problemy i niepowodzenia buduje odporność psychiczną, a jeżeli nie będziesz dbał by mieć tych ludzi, zostaniesz z problemem sam.

Nie tylko łatwiej poradzić sobie z porażką. Po pierwsze, robienie czegoś z myślą o innych dodaje więcej energii niż gdybyśmy to robili tylko dla siebie -zadowalasz swoimi działaniami nie tylko jedną osobę (siebie), a wszystkich. Po drugie, odczuwasz przynależność do grupy. I wreszcie, inne osoby doceniając twój wkład umacniają twoje przekonania.

 

Nastawienie na pokonywanie trudności

       Może być to dla ciebie zaskakujące ale większość ludzi nie jest nastawiona na pokonywanie trudności. W stresie kora przedczołowa odpowiedzialna za racjonalne myślenie ustępuje korze gadziej. Nasze instynkty, popędy wiodą prym gdy zobaczymy partnera życiowego z kimś innym, zostaniemy zwolnieni czy na nasz post na facebooku nikt nie zareaguje. W każdej z tych sytuacji mózg interpretuje to jako zagrożenie życia – ze względu na brak reprodukcji, brak pokarmu czy śmierć będąca następstwem wykluczenia społecznego. Dla gadziego mózgu w takiej sytuacji, najłatwiejszym jest ucieczka od nieprzyjemnego bodźca (uchlać się w trupa po rozstaniu), niż dostrzeżenie złożoności sytuacji (co zrobiłem źle). Aby zapobiec takiemu zjawisku trzeba najpierw zaspokoić to co gadzie, aby następnie dopuścić do siebie racjonalne informacje. W przypadku odczuwania lęku może być to powrót do bezpiecznego miejsca, spotkanie z bliskimi a w przypadku złości ćwiczenia fizyczne.

 

 

       Odporność psychiczna jest wtedy gdy ktoś ma w mózgu wszystko po kolei a jego osobowość nie ma odchyleń od normy. Osoby o cechach psychopatycznych, a więc z wysokim ego, małą empatią i cechami ciemnej triady nie będą odpornymi psychicznie. Również osoby nie postrzegające sytuacji jako problemowej nie będą odporne, ponieważ nie konfrontują się z problemem. Dopiero ktoś kto dostrzega że jest w czarnej dupie i zmaga się z tym – ma nerwy ze stali.

 

 

bibliografia:

M.Jarosz – Psychologia Lekarska

1 Comment
  • Wesoły
    Maj 25, 2018

    To jest naprawdę dobre. ”Księżyc” jest mój.

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *